El Niño mới nhất: New Zealand đối mặt mùa hè kỷ lục 2026-2027
• Chia sẻ, Hỏi đáp
Hiện tượng El Niño đã gia tăng cường độ đáng kể trong tháng qua. Các nhà khoa học nhận định New Zealand sẽ bắt đầu chịu ảnh hưởng rõ rệt hơn từ mùa thu hoạch/mùa xuân này, khi mô hình khí hậu tiếp tục tích tụ năng lượng để trở thành một trong những đợt El Niño mạnh nhất lịch sử gần đây.
El Niño là hiện tượng biến đổi khí hậu tự nhiên, bắt nguồn từ sự gia tăng nhiệt độ nước biển ở khu vực xích đạo trung tâm và phía đông Thái Bình Dương, gây ảnh hưởng diện rộng đến các mô hình thời tiết trên toàn thế giới.
Theo Dự báo Khí hậu Mùa mới nhất từ Cơ quan Khoa học Trái đất New Zealand (ESNZ), Thái Bình Dương khu vực nhiệt đới và không khí xung quanh đang ở trong trạng thái El Niño rõ rệt. Đáng chú ý, các chỉ số khí quyển đã ghi nhận mức kỷ lục vào tháng 7 vừa qua.
"Chúng ta mới chỉ ở giai đoạn đầu. Tác động của El Niño đến thời tiết New Zealand tuy chưa thể hiện toàn diện nhưng dự kiến sẽ bùng phát mạnh trong giai đoạn dự báo này," ESNZ cho biết.
Trong 3 tháng tới, thời tiết New Zealand dự kiến có sự chuyển dịch lớn khi gió tây kéo dài — dấu hiệu đặc trưng của El Niño — xuất hiện với tần suất cao hơn.
Nguy cơ El Niño chạm đỉnh vào mùa hè 2026-2027
Các nhà khoa học đánh giá có khoảng 90% khả năng đợt El Niño này sẽ đạt hoặc vượt ngưỡng "cực mạnh", với đỉnh điểm và "tác động nghiêm trọng tiềm tàng" rơi vào mùa hè 2026-2027. Nếu kịch bản này xảy ra, ESNZ nhận định đây sẽ là một trong những kỳ El Niño dữ dội nhất trong lịch sử hiện đại — sánh ngang với 5 đợt kỷ lục trước đây (1972, 1982, 1991, 1997, 2015) khi nhiệt độ bề mặt nước biển tăng cao hơn bình thường tới 2,5°C.
Phân hóa thời tiết: Mưa lớn ở phía tây, khô hạn ở phía đông
Mô hình khí hậu tăng cường này sẽ tạo ra sự phân hóa thời tiết gay gắt trên khắp cả nước:
• Đảo Bắc & Phía Đông: Lượng mưa dự báo ở mức thấp hơn trung bình tại phần lớn đảo Bắc và các khu vực phía đông của cả hai đảo, gây nguy cơ khô hạn kéo dài.
• Bờ Tây & đảo Nam: Ngược lại, Bờ Tây và khu vực hạ đảo Nam dự kiến sẽ hứng chịu lượng mưa cao hơn bình thường, đi kèm rủi ro gia tăng về giông lốc và mưa lớn khi mùa xuân tiến triển.
"New Zealand từng trải qua nhiều đợt mưa lớn từ hướng bắc trong năm qua. Tuy nhiên, các đợt mưa bắc này đã giảm dần và xu hướng này sẽ tiếp diễn. Mối đe dọa mưa lớn chính sẽ chuyển hướng sang phía tây và hạ đảo Nam," đại diện ESNZ nhấn mạnh.
Cảnh báo nguy cơ thiếu nước và biến động nhiệt độ
Dù nhiệt độ giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10 được dự báo ở mức bằng hoặc cao hơn trung bình trên phần lớn cả nước, ESNZ lưu ý điều này không đồng nghĩa với thời tiết ấm áp liên tục. Các đợt không khí lạnh đột ngột vẫn có thể xuất hiện, kết hợp với gió tây mạnh làm gia tăng sự biến động nhiệt độ giữa các ngày.
Tình trạng lượng mưa sụt giảm cũng đe dọa nghiêm trọng đến nguồn nước:
• Mực nước ngầm, độ ẩm trong đất và lưu lượng sông suối ở khu vực phía bắc và phía đông dự báo ở mức bằng hoặc thấp hơn trung bình.
• Sự sụt giảm khả năng tái tạo nước ngầm sẽ đặt ra bài toán thách thức lớn cho các ngành kinh tế phụ thuộc vào nguồn nước như nông nghiệp và thủy điện.
Dù các hình thái khí hậu khác như Dao động Ấn Độ Dương (IOD), Mô hình Nam Bán cầu (SAM) hay Dao động Madden-Julian (MJO) vẫn đang tác động, ESNZ khẳng định El Niño sẽ là nhân tố chi phối chính trong những tháng tới. Cơ quan này cũng đang theo dõi nguy cơ xảy ra hiện tượng hiện tượng nóng lên đột ngột tầng bình lưu (SSW) hiếm gặp ở Nam Bán cầu, yếu tố có thể làm xáo trộn thêm tình hình thời tiết tại New Zealand.