Vì Sao New Zealand Chưa Thể Có Hệ Thống Cảnh Báo Động Đất Sớm?
• Chia sẻ, Hỏi đáp
Viện Khoa học Trái đất khẳng định New Zealand sẽ chưa thể có hệ thống cảnh báo sớm động đất trong tương lai gần.
Các quốc gia như Nhật Bản, nơi vừa hứng chịu một trận đại địa chấn tuần trước, hiện đang ứng dụng công nghệ có khả năng phát tín hiệu cảnh báo đến người dân trước khi các rung chấn nguy hiểm đổ ập đến.
New Zealand đã liên tiếp bị rung chuyển bởi hàng loạt trận động đất trong 10 ngày qua, bắt đầu từ hai trận động đất dồn dập tại Te Anau vào ngày 1 tháng 8, tiếp đó là trận động đất mạnh 5,9 độ tại Taumarunui vào ngày 25 tháng 7. Mới đây nhất, một trận động đất 5,7 độ cũng đã rung chuyển Te Araroa thuộc East Cape vào ngày 2 tháng 8.
Trả lời trong chương trình Morning Report của đài RNZ, ông Bill Fry, nhà khoa học trưởng tại Viện Khoa học Trái đất, cho biết công nghệ phát tín hiệu cảnh báo trước vài giây khi động đất ập đến dựa trên hai nguyên lý cơ bản: sóng địa chấn sẽ lan truyền ra xa từ tâm chấn và đợt rung chấn đầu tiên chưa phải là đợt mạnh nhất.
“Dựa trên hai yếu tố này, Nhật Bản cùng nhiều quốc gia khác đã tìm ra giải pháp phân tích các sóng địa chấn ngay sát tâm chấn để đưa ra lời cảnh báo sớm trước vài giây.”
Ông giải thích rằng các cảm biến đặt gần tâm chấn có thể giúp dự đoán cường độ lẫn hướng đi của rung chấn, trong khi các công nghệ khác lại dựa vào những rung động nhẹ ban đầu để đưa ra cảnh báo về đợt rung chấn dữ dội hơn sẽ xuất hiện tại một điểm cố định.
Tuy nhiên, ông Fry cho biết thay vì tập trung vào việc phát cảnh báo sớm, New Zealand lại ưu tiên cho việc ứng phó nhanh.
“Vẫn còn những giải pháp dễ thực hiện hơn nhiều. Chúng tôi quyết định tận dụng chính công nghệ cảnh báo sớm động đất để nhanh chóng khoanh vùng những khu vực có thể đã chịu ảnh hưởng bởi rung chấn mạnh và thiệt hại nặng nề.”
Ông nhấn mạnh rằng nguồn thông tin này sẽ hỗ trợ đắc lực cho công tác ứng phó khẩn cấp.
Tại những nơi đã triển khai hệ thống cảnh báo sớm như Nhật Bản, hạ tầng kỹ thuật sẵn có cho phép tự động ngắt hệ thống tàu cao tốc cũng như máy móc công nghiệp. Dù vậy, ông Fry nhận định việc áp dụng mô hình tương tự tại New Zealand vẫn đang đặt ra muôn vàn thách thức.
“Rất nhiều vướng mắc nằm ở khía cạnh khoa học xã hội. Nếu chúng ta có thể đưa ra cảnh báo trước vài giây hoặc vài chục giây, người dân sẽ tiếp nhận thông tin đó ra sao và họ sẽ hành động thế nào để bảo vệ bản thân?”
“Hệ thống đó sẽ được vận hành và ứng dụng thực tế như thế nào?”
Ông Fry chia sẻ rằng các nhà nghiên cứu đang tích cực tìm kiếm câu trả lời cho những trăn trở này.
Theo ông, tính đến thời điểm hiện tại, New Zealand đã hoàn toàn chủ động về mặt khoa học và công nghệ để giải mã sóng địa chấn cũng như tác động của chúng lên mặt đất.
“Chúng tôi đang vận hành công nghệ này ở chế độ ứng phó sau sự cố chứ chưa áp dụng để cảnh báo trước khi động đất xảy ra. Lý do là bởi chúng tôi vẫn còn rất nhiều việc phải làm để tìm ra phương án tối ưu nhất cho New Zealand.”